Sự phát triển mạnh mẽ của du lịch tự túc tại Việt Nam đang làm thay đổi cách các điểm đến, hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành cạnh tranh trên thị trường.
Người tiêu dùng Việt Nam đang chuyển sang du lịch tự túc
Dữ liệu xu hướng du lịch mới nhất từ Decision Lab cho thấy 57% người được khảo sát ưu tiên hình thức du lịch tự túc, tự lên kế hoạch và đặt các dịch vụ cho chuyến đi của mình. Trong khi đó, 27% lựa chọn các tour du lịch trọn gói và 16% thích kết hợp giữa du lịch có hướng dẫn và tự túc. Điều này cho thấy du lịch tự túc hiện là lựa chọn phổ biến nhất trong nhóm người tiêu dùng được khảo sát.
Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt về nhu cầu linh hoạt và khả năng kiểm soát hành trình. Du khách ngày càng muốn tự mình so sánh các lựa chọn, xây dựng lịch trình dựa trên sở thích cá nhân và quyết định những phần nào của chuyến đi họ muốn tự tổ chức.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn đối với ngành du lịch là: sự thay đổi này thực sự mang ý nghĩa gì?
Liệu việc ngày càng ưa chuộng du lịch tự túc có đồng nghĩa với việc người tiêu dùng không còn cần đến các công ty du lịch hay nền tảng đặt dịch vụ? Hay đơn giản là họ đang trở nên chọn lọc hơn trong việc đánh giá đâu là những thương hiệu thực sự mang lại giá trị?
Theo chúng tôi, câu trả lời nằm ở vế thứ hai.
Khi du khách chủ động hơn trong việc lên kế hoạch cho hành trình, họ không hoàn toàn từ chối vai trò của các thương hiệu du lịch. Thay vào đó, họ trở nên ít kiên nhẫn hơn với những đề xuất chung chung và nhạy cảm hơn với việc liệu một thương hiệu có thực sự giúp họ giảm bớt công sức, sự bất định hay rủi ro trong quá trình ra quyết định hay không.
Điều này đặt ra một thách thức mới cho ngành du lịch: không chỉ làm thế nào để thu hút nhu cầu, mà còn làm thế nào để duy trì sự liên quan trong một thị trường mà người tiêu dùng muốn nhiều quyền kiểm soát hơn nhưng vẫn cần sự đảm bảo ở những thời điểm ra quyết định quan trọng.
Các quyết định du lịch vẫn được dẫn dắt bởi những yếu tố thực tế
Điều này đặc biệt quan trọng bởi các quyết định du lịch vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ những tiêu chí mang tính thực tiễn.
Khi lựa chọn điểm đến, những yếu tố được quan tâm hàng đầu gồm: tổng chi phí phù hợp với ngân sách (39%), mức độ an toàn (37%) và khả năng tiếp cận (27%). Tiếp theo là thời tiết thuận lợi (27%) và sự gần gũi với thiên nhiên (26%).
Các yếu tố mang tính trải nghiệm như hoạt động giải trí, đánh giá từ cộng đồng hay bản sắc văn hóa địa phương vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng thường chỉ được cân nhắc sau khi các tiêu chí nền tảng đã được đáp ứng.
Mô hình tương tự cũng xuất hiện trong hành vi đặt dịch vụ du lịch. Những yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến việc lựa chọn nền tảng đặt chỗ bao gồm: giá cả minh bạch, không có chi phí ẩn (51%), ưu đãi và khuyến mãi hấp dẫn (46%), đánh giá đáng tin cậy (45%) và sự đa dạng về dịch vụ (42%).
Nói cách khác, du khách không chỉ tìm kiếm lựa chọn rẻ nhất; họ đang tìm kiếm một quyết định mà họ cảm thấy an tâm và dễ dàng đưa ra.
Điều này cho thấy nhiều quyết định du lịch không bị ảnh hưởng ở giai đoạn hình thành ý tưởng, mà ở giai đoạn sau – khi du khách bắt đầu cân nhắc liệu chuyến đi đó có thực sự khả thi, an toàn và xứng đáng với thời gian, công sức bỏ ra hay không.
Với ngành du lịch, thách thức không còn chỉ là tạo ra sự quan tâm, mà là hiểu được những nghi ngại xuất hiện ở đâu trong quá trình ra quyết định của khách hàng.
Đối với các cơ quan xúc tiến du lịch, việc nâng cao nhận diện điểm đến thôi là chưa đủ. Một địa phương có thể đã được biết đến rộng rãi nhưng vẫn thiếu những lý do đủ thuyết phục để du khách lựa chọn ở thời điểm hiện tại.
Đối với các hãng hàng không, một đường bay có thể dễ dàng được tìm thấy và đặt chỗ, nhưng điểm đến đó vẫn chưa phải là ưu tiên so với những lựa chọn khác trên thị trường.
Đối với các công ty lữ hành, du khách vẫn sẵn sàng sử dụng dịch vụ nếu những dịch vụ đó giải quyết được các vấn đề thực tế như giảm bớt sự phức tạp, hạn chế rủi ro, tiết kiệm thời gian hoặc mang lại khả năng tiếp cận các trải nghiệm chuyên biệt.
Mỗi thế hệ là một hệ thống ra quyết định khác nhau
Những con số trung bình toàn thị trường thường che giấu các khác biệt quan trọng giữa các thế hệ.
Nhóm khách du lịch lớn tuổi thường ưu tiên các yếu tố như chi phí hợp lý, sự an toàn, giá cả minh bạch và các đánh giá đáng tin cậy. Trong khi đó, Gen Z lại quan tâm nhiều hơn đến yếu tố giải trí, trải nghiệm mới và những tín hiệu xác thực từ cộng đồng.
Điều đó cho thấy các thương hiệu du lịch không đang phục vụ một thị trường đồng nhất. Họ đang tiếp cận nhiều nhóm khách hàng với những cách thức ra quyết định và những nguồn thông tin đáng tin cậy hoàn toàn khác nhau.
Cơ hội tăng trưởng không chỉ đến từ việc theo dõi nhu cầu của thị trường. Điều quan trọng hơn là hiểu được cấu trúc lựa chọn của khách hàng: những đánh đổi, băn khoăn, động lực và lối tắt trong tư duy xuất hiện giữa giai đoạn nhận biết và hành động đặt chỗ. Đó chính là nơi nghiên cứu thị trường trở thành một công cụ mang tính chiến lược.
Dịch: Data-insights Admicro